Wstęp
„Ten kto wie, że wie, musi być zdumiony" - mówi Alan Watts. Tłem tej strony
jest właśnie takie egzystencjalne zdumienie. „Kim jestem?" i „Czym jest świat, w
którym żyję?", to pytania wynikające ze świadomości bycia. W poszukiwaniu
odpowiedzi ludzie pragną wyjść poza słowa i doświadczyć prawdy o sobie. Tęsk-
nota do utraconych korzeni prowadzi wielu z nich do uznanych już mędrców i
mistyków, od których spodziewają się opieki i przewodnictwa.
Niniejsza strona przedstawia niektórych ze współczesnych duchowych przy-
wódców religijnych oraz tych, którzy działają poza znanymi tradycjami religijny-
mi. Są oni reprezentatywni dla nowych kierunków poszukiwań religijnej prawdy.
Ci, wybrani, zasługują w pełni na miano charyzmatycznych przywódców życia
duchowego. Nie są to poeci ani filozofowie o zainteresowaniach mistycznych, lecz
ludzie, którzy poświęcili swoje życie, by innym przekazywać wiedzę objawioną;
niektórzy zaś żyli życiem świętym. Nie zawsze im się to udawało. Jedni za bardzo
ulegali pochlebstwom i rozgłosowi, drugich ludzie nie interesowali. To, co mieli do
powiedzenia, i jak przeżyli swoje życie - to treść tej książki. Przekazuje ona nauki
kilkunastu z najbardziej znanych mistyków i mędrców, natomiast w mniejszym
stopniu uwzględnia otaczających mistrza uczniów. Miałam na uwadze również to,
by nie włączać drugorzędnych mistyków ślizgających się po peryferiach doświad-
czeń. Wielu teologów chwyta za pióro pod wpływem pewnego rodzaju intelektual-
nego poznania, co może stanowić jedynie podstawę dysput na konferencjach i w
szkółkach niedzielnych. Te podniecające utarczki często wyzwalają ciekawą dys-
kusję, lecz niewiele mają wspólnego z prawdziwym poznaniem, muszą szukać
miejsca w innych książkach.
O wyborze tematów strony www zadecydowały trzy kryteria. Pierwsze to wewnętrz-
na spójność, drugie - międzynarodowa reputacja mędrca, a trzecie - oryginalność
jego nauki.Nie wszystkich jednak to dotyczy; przykładowo, niektórzy są bardziej
znani od innych. Natomiast wszyscy posiadają pewną głębię, co sprawia, że przy-
najmniej warto o nich poczytać. Różnica pomiędzy mistykiem a mędrcem nie jest
zbyt duża, ale wystarczająca dla wprowadzenia rozróżnienia między nimi. Mistyk
szuka bezpośredniego doświadczenia i połączenia się z tym, co boskie; skupia na
tym całe swoje życie. Dąży do samotności, a swoje objawienia przekazuje w
pismach. Mędrzec natomiast to człowiek starający się postrzegać, rozróżniać i
rozmyślać o życiu w ogóle. On również pragnie doświadczać sensu istnienia, może
napisać wiele książek - jest jednak bardziej od mistyka nastawiony na zewnątrz,
chętniej zajmuje się nauczaniem, udzielaniem rad, tworzy nowe techniki i skupia
wokół siebie uczniów.
Zasadniczą sprawą dla większości mistyków i mędrców okazała się tajemnica
wewnętrznej tożsamości człowieka - kim i czym jest, gdy uświadomi sobie własne
„ja". Sporą więc przeszkodą stało się umieszczenie obok siebie, w jednej książce,
tak mocno zindywidualizowanych nauk i filozofii skupionych wokół interpretacji
centralnego słowa - „ja". Zaczynają się one od Ramany Maharishiego, który wska-
zuje, iż poczucie „ja", jeżeli zostanie oddzielone od ciała i umysłu, staje się najwyż-
szą świadomością, a kończąc na Alanie Wattsie, który uważa, że tego poczucia nie
można oddzielić od doświadczenia (nie myślisz myśli, jak nie słyszysz słuchania
lub nie wąchasz wąchania). Naturę „ja" rozważa się na wiele sposobów, dlatego
poszczególni mędrcy i mistycy zostali pogrupowani.
Pomaga to dostrzec, jak odkrycia jednego mistyka mogą wzmacniać drugiego.
Każdą kolejną grupę (z wyjątkiem Matki Teresy, która nie potrzebuje wprowa-
dzenia) poprzedza krótki wstęp, aby czytelnik miał pewne pojęcie o morzu, w któ-
rym ma się zanurzyć.
Fotografie przedstawiają wszystkich mędrców i mistyków, z wyjątkiem dwóch,
którzy wolą być nie fotografowani.